Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC về hướng dẫn chế độ kế toán dành cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thông tư này thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC, đồng thời làm rõ hơn những điểm về tổ chức công tác kế toán, sổ sách và lưu trữ chứng từ. Trong bài viết này, ACMan sẽ giúp các bạn làm rõ về các vấn đề liên quan tới công tác kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC.
1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh
Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thuộc diện quản lý thuế theo phương pháp kê khai hoặc phương pháp khoán đều phải thực hiện chế độ ghi chép kế toán ở mức độ phù hợp với quy mô hoạt động.
2. Hướng dẫn công tác kế toán đối với Hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC
Hướng dẫn công tác kế toán đối với Hộ kinh doanh, Cá nhân kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC được quy định tại Điều 2 Thông tư 152/2025/TT-BTC, cụ thể như sau:
Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Bên cạnh đó, sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán được quy định tại Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTC, cụ thể như sau:
– Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được lựa chọn lưu trữ các tài liệu kế toán (hóa đơn, chứng từ kế toán, sổ kế toán,…) trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy.
– Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm, đối với thời hạn lưu trữ hóa đơn thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.
– Ngoài các sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán hoặc sửa đổi lại biểu mẫu các sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu của đơn vị. Sổ kế toán được mở thêm hoặc sửa đổi lại biểu mẫu vẫn phải ghi rõ tên sổ; ngày, tháng, năm lập sổ; họ tên và chữ ký, đóng dấu (nếu có) của người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
– Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử mà được hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN), các loại thuế khác phải nộp (nếu có) và thông báo cho người nộp thuế thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng các mẫu sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này để theo dõi, đối chiếu với số thuế phải nộp theo thông báo của cơ quan thuế.
3. Hệ thống sổ sách kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư số 152/2025/TT-BTC
Dựa theo mức doanh thu và hình thức nộp thuế, hộ kinh doanh sẽ cần thực hiện từ 1-4 sổ sách kế toán được phân chia chi tiết theo từng nhóm cụ thể như sau:
3.1. Trường hợp HKD không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN
– Đối tượng áp dụng: Hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.
– Sổ sách kế toán sử dụng: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – Mẫu S1a-HKD
– Mục đích: Ghi chép toàn bộ doanh thu phát sinh để theo dõi và làm căn cứ xác định có vượt ngưỡng chịu thuế hay không.
– Nguyên tắc ghi sổ kế toán: Gồm các cột cơ bản như Số thứ tự, Ngày tháng, Diễn giải nội dung bán hàng, và Số tiền. Cách ghi sổ rất đơn giản, chỉ cần ghi nhận đầy đủ các giao dịch bán hàng theo trình tự thời gian.
3.2. Trường hợp HKD nộp thuế GTGT và TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu
– Đối tượng áp dụng: Hộ kinh doanh doanh thu hàng năm từ 500 triệu đến 3 tỷ lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu.
– Chứng từ kế toán:
- Hóa đơn
- Các chứng từ xác định doanh thu theo quy định thuế
– Sổ kế toán sử dụng: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – Mẫu S2a-HKD
– Nguyên tắc ghi sổ kế toán:
- Ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế
- Từ doanh thu xác định số Thuế GTGT phải nộp và Thuế TNCN phải nộp
3.3. Trường hợp HKD nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế
– Đối tượng áp dụng: Hộ kinh doanh doanh thu hàng năm từ 500 triệu đến 3 tỷ lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế và hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ.
– Chứng từ kế toán:
- Hóa đơn
- Bảng kê mua hàng (khi mua của người không có hóa đơn)
- Các chứng từ kế toán hợp pháp khác
– Các sổ sách kế toán sử dụng: Hộ kinh doanh phải mở 04 loại sổ sau:
- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – S2b-HKD: Để xác định doanh thu chịu thuế GTGT
- Sổ chi tiết doanh thu, chi phí – S2c-HKD: Để xác định thu nhập chịu thuế TNCN
- Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa – S2d-HKD: Để theo dõi nhập – xuất – tồn
- Sổ chi tiết tiền – S2e-HKD: Để theo dõi tiền mặt, tiền gửi ngân hàng
3.4. HKD có hoạt động thuộc diện chịu các loại thuế khác
Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phát sinh các loại thuế như:
– Thuế xuất khẩu, nhập khẩu
– Thuế tiêu thụ đặc biệt
– Thuế tài nguyên
– Thuế bảo vệ môi trường
– Thuế sử dụng đất
Với trường hợp này thì hộ kinh doanh sử dụng Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác – Mẫu S3a-HKD
Ngoài các sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán hoặc sửa đổi lại biểu mẫu các sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu của đơn vị. Sổ kế toán được mở thêm hoặc sửa đổi lại biểu mẫu vẫn phải ghi rõ tên sổ; ngày, tháng, năm lập sổ; họ tên và chữ ký, đóng dấu (nếu có) của người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
>>> Xem thêm:
Cách tính thuế TNCN hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu/năm
Hộ kinh doanh có bắt buộc cần hóa đơn đầu vào không?
Thông tư 152/2025/TT-BTC đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý kế toán đối với hộ kinh doanh: từ đơn giản hóa sang chuẩn hóa và minh bạch. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp hộ kinh doanh giảm rủi ro pháp lý, mà còn tạo nền tảng để mở rộng quy mô, tiếp cận vốn và vận hành hiệu quả hơn.
Để tận dụng lợi thế này và giảm thiểu rủi ro hành chính, hộ kinh doanh có thể tham khảo và áp dúng cho đơn vị của mình các phần mềm kế toán chuyên nghiệp dành riêng cho hộ kinh doanh như phần mềm kế toán ACMan của chúng tôi. Phần mềm kế toán ACMan không chỉ đáp ứng đầy đủ các nghiệp vụ của Thông tư 152/2025/TT-BTC mà còn mang tới rất nhiều lợi ích vượt trội khác.
Để được tư vấn chi tiết và trải nghiệm thử miễn phí phần mềm, xin quý khách vui lòng liên hệ:
Website: acman.vn
Fanpage: Công ty Cổ phần ACMan
Công ty cổ phần phát triển công nghệ ACMan
Hotline: 0966 04 34 34
Email: sales@acman.vn
