Trong quá trình hoạt động sản xuất – kinh doanh, đặc biệt là với các doanh nghiệp thương mại, sản xuất hoặc xuất nhập khẩu, việc mua hàng nhưng chưa kịp nhập kho vào thời điểm cuối kỳ là tình huống diễn ra rất phổ biến. Bắt đầu từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200, mang đến nhiều điểm điều chỉnh trong chế độ kế toán doanh nghiệp, trong đó có các quy định liên quan đến việc ghi nhận, theo dõi và trình bày tài khoản 151. Hãy cùng ACMan tìm hiểu về những quy định mới nhất liên quan tới Tài khoản 151 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC trong bài viết dưới đây.
1. Tài khoản 151 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì?
Tài khoản 151 – Hàng mua đang đi đường theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là tài khoản dùng để phản ánh giá trị hiện có và diễn biến biến động của các mặt hàng hóa, vật tư (bao gồm nguyên liệu, vật liệu; công cụ, dụng cụ) mà doanh nghiệp đã mua nhưng đang trong quá trình vận chuyển hoặc chưa nhập kho.
Hàng mua được coi là đang đi đường khi thuộc các trường hợp sau:
– Hàng hóa, vật tư mua ngoài đã thanh toán hoặc đã chấp nhận thanh toán nhưng vẫn nằm tại kho người bán, bến cảng, bến bãi, kho ngoại quan hoặc đang trên đường vận chuyển;
– Hàng hóa, vật tư mua ngoài đã về đến doanh nghiệp nhưng đang trong quá trình kiểm nghiệm, kiểm nhận trước khi nhập kho chính thức.
2. Nguyên tắc kế toán tài khoản 151- Hàng mua đang đi đường
Theo quy định tại Phụ lục 2 Thông tư 99/2025/TT-BTC, hàng mua đang đi đường phải đảm bảo các nguyên tắc kế toán sau:
– Kế toán hàng mua đang đi đường được ghi nhận trên Tài khoản 151 áp dụng theo nguyên tắc giá gốc quy định tại Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 về hàng tồn kho.
– Khi nhận được hóa đơn mua hàng mà hàng hóa chưa về đến kho, doanh nghiệp chưa ghi ngay vào sổ kế toán mà thực hiện đối chiếu với hợp đồng kinh tế và lưu hóa đơn trong tập hồ sơ riêng mang tên “Hàng mua đang đi đường”.
– Khi hàng về nhập kho trong kỳ, kế toán căn cứ vào phiếu nhập kho và hóa đơn mua hàng để ghi sổ trực tiếp vào các tài khoản liên quan như các Tài khoản 152, Tài khoản 153,…
– Đến thời điểm kết thúc kỳ kế toán, nếu hàng vẫn chưa về, doanh nghiệp sẽ ghi nhận giá trị trên hóa đơn vào Tài khoản 151 – Hàng mua đang đi đường. Doanh nghiệp có thể theo dõi chi tiết hàng đi đường theo từng mặt hàng, từng lô, hoặc từng hợp đồng kinh tế tùy theo yêu cầu quản
3. Kết cấu và nội dung phản ánh TK 151 theo Thông tư 99
– Bên nợ: Phản ánh trị giá hàng hóa, vật tư đã mua nhưng đang đi đường
– Bên Có: Ghi nhận trị giá hàng hóa, vật tư đang đi đường đã về nhập kho hoặc đã chuyển giao thẳng cho khách hàng.
– Số dư bên Nợ: Trị giá hàng hóa, vật tư đã mua nhưng còn đang đi đường (chưa về nhập kho doanh nghiệp) tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
>>> Xem thêm:
Hướng dẫn Tài khoản 141 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Hướng dẫn Tài khoản 138 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
4. Một số nghiệp vụ hạch toán thường gặp của TK 151
4.1. Ghi nhận hàng mua đang đi đường vào cuối kỳ kế toán
Căn cứ hóa đơn mua hàng chưa về nhập kho, nếu thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào được khấu trừ, ghi:
– Nợ TK 151 – Hàng mua đang đi đường
– Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ
– Có các TK 111, 112, 141, 331,…
Trường hợp thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ thì giá trị hàng mua bao gồm cả thuế GTGT.
4.2. Khi hàng về nhập kho hoặc phục vụ sản xuất kinh doanh (kỳ kế toán sau)
Căn cứ hóa đơn và chứng từ liên quan, khi hàng về nhập kho hoặc về đúng ngay cho sản xuất kinh doanh ghi:
– Nợ các TK 152, 153, 156, 621,…
– Có TK 151 – Hàng mua đang đi đường.
4.3. Trường hợp hàng hóa, vật tư đang đi đường không nhập kho mà giao thẳng cho khách hàng (kỳ kế toán sau)
Trường hợp sang kỳ kế toán sau, hàng hóa, vật tư đã mua đang đi đường không nhập kho mà giao thẳng cho khách hàng theo hợp đồng kinh tế từ kho người bán, bến cảng, bến bãi, hoặc gửi thẳng cho đại lý, ký gửi, ghi:
– Nợ các TK 157 , 632
– Có TK 151 – Hàng mua đang đi đường.
4.4. Xử lý hao hụt, mất mát hàng mua đang đi đường
Nếu phát hiện hao hụt hoặc mất mát khi hàng về nhập kho hoặc khi xuất chuyển thẳng để bán hoặc gửi bán, căn cứ chứng từ liên quan, kế toán phản ánh giá trị hàng tồn kho bị mất mát, hao hụt, ghi:
– Nợ TK 138 – Phải thu khác (1381, 1388)
– Có TK 151 – Hàng mua đang đi đường.
Tài khoản 151 – Hàng mua đang đi đường đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh đúng giá trị tài sản và tình hình mua hàng của doanh nghiệp, đặc biệt tại các thời điểm chốt sổ, lập báo cáo tài chính. Với những yêu cầu ngày càng chặt chẽ tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, kế toán cần nắm vững nguyên tắc, kết cấu và cách hạch toán tài khoản 151 để tránh sai sót và rủi ro thuế.
Để quá trình áp dụng Thông tư 99 diễn ra thuận lợi, chính xác và tiết kiệm nguồn lực, doanh nghiệp nên lựa chọn phần mềm kế toán ACMan – giải pháp đã sẵn sàng đáp ứng đầy đủ hệ thống tài khoản, quy trình và báo cáo theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, giúp kế toán vận hành an toàn, minh bạch và hiệu quả.
Mọi chi tiết về sản phẩm, xin quý khách vui lòng liên hệ:
Website: acman.vn
Fanpage: Công ty Cổ phần ACMan
Công ty cổ phần phát triển công nghệ ACMan
Hotline: 0966 04 34 34
Email: sales@acman.vn
