Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200, mang đến một số điều chỉnh quan trọng trong hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp – trong đó Tài khoản 111 (Tiền mặt) vẫn là một tài khoản thiết yếu của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ cách vận dụng Tài khoản 111 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC mới sẽ giúp kế toán doanh nghiệp thực hiện hạch toán chính xác và minh bạch.
1. Tài khoản 111 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là tài khoản gì?
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Tài khoản 111 vẫn giữ nguyên tên gọi là tài khoản Tiền mặt dùng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn tiền tại quỹ của doanh nghiệp bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ và vàng tiền tệ…
Về tài khoản chi tiết của Tài khoản 111, Thông tư 99 không quy định chi tiết tài khoản cấp 2. Doanh nghiệp được tự mở các tài khoản chi tiết theo nhu cầu quản lý thực tế nhưng cần ban hành quy chế hạch toán kế toán.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 111 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
– Bên Nợ:
- Các khoản tiền mặt nhập quỹ;
- Số tiền mặt thừa ở quỹ phát hiện khi kiểm kê;
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư tiền mặt bằng ngoại tệ tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với đơn vị tiền tệ trong kế toán);
- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ ở quỹ tăng tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
– Bên Có:
- Các khoản tiền mặt xuất quỹ;
- Số tiền mặt thiếu hụt quỹ phát hiện khi kiểm kê;
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư tiền mặt bằng ngoại tệ tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với đơn vị tiền tệ trong kế toán);
- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ ở quỹ giảm tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
– Số dư bên Nợ:
- Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
Doanh nghiệp có thể mở thêm các tài khoản chi tiết của Tài khoản 111 – Tiền mặt để theo dõi các loại tiền mặt (ví dụ như tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ…) cho phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị mình.
>>> Xem thêm:
Tài khoản 215 – Tài sản sinh học theo thông tư 99/2025/TT-BTC là gì?
Quy định về đơn vị tiền tệ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
3. Nguyên tắc kế toán tài khoản 111 theo thông tư 99
Khi hạch toán tài khoản 111 theo thông tư 99/2025/TT-BTC, kế toán cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
– Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn tiền tại quỹ của doanh nghiệp bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ và vàng tiền tệ…
– Khi tiến hành nhập, xuất quỹ tiền mặt phải có phiếu thu, phiếu chi và có đủ chữ ký hoặc xác nhận của người nhận, người giao, người có thẩm quyền cho phép nhập, xuất quỹ theo quy định của chế độ chứng từ kế toán, quy chế kiểm soát và quản trị nội bộ doanh nghiệp. Một số trường hợp đặc biệt phải có lệnh nhập quỹ, xuất quỹ đính kèm.
– Kế toán quỹ tiền mặt phải có trách nhiệm mở sổ kế toán quỹ tiền mặt, ghi chép liên tục hàng ngày theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi, xuất, nhập quỹ tiền mặt, ngoại tệ và tính ra số tồn quỹ tại mọi thời điểm.
– Thủ quỹ chịu trách nhiệm quản lý và nhập, xuất quỹ tiền mặt đồng thời thường xuyên kiểm kê số tồn quỹ tiền mặt thực tế và đối chiếu giữa số liệu trên sổ quỹ tiền mặt với sổ kế toán tiền mặt theo yêu cầu quản trị, quy trình kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp. Nếu có chênh lệch, kế toán và thủ quỹ phải kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch kịp thời.
– Việc thực hiện các giao dịch kinh tế phát sinh bằng tiền mặt, doanh nghiệp phải tuân thủ quy định của pháp luật liên quan (ví dụ các giao dịch góp vốn và mua bán, chuyển nhượng phần vốn góp vào doanh nghiệp khác,…).
Tài khoản 111 — Tiền mặt theo Thông tư 99/2025/TT-BTC vẫn giữ nguyên vai trò trọng yếu trong việc quản lý tiền mặt doanh nghiệp, nhưng yêu cầu về kiểm soát nội bộ, chứng từ và sổ sách đã được làm rõ hơn để phù hợp với thực tiễn quản trị hiện đại.
Việc áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC đòi hỏi doanh nghiệp chuẩn hóa lại toàn bộ hệ thống sổ sách và quy trình hạch toán. Với ACMan, mọi biểu mẫu, tài khoản, chứng từ và báo cáo đã được cập nhật sẵn theo đúng chuẩn Thông tư 99, giúp kế toán triển khai nhanh chóng, vận hành an toàn, minh bạch, tiết kiệm thời gian và hạn chế tối đa sai sót.
Để được tư vấn chi tiết và trải nghiệm thử miễn phí phần mềm kế toán ACMan, xin quý khách vui lòng liên hệ:
Website: acman.vn
Fanpage: Công ty Cổ phần ACMan
Công ty cổ phần phát triển công nghệ ACMan
Hotline: 0966 04 34 34
Email: sales@acman.vn
