Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư 200 và mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp. Trong đó, các tài khoản liên quan đến hoạt động tài chính – đầu tư như tài khoản 171 được điều chỉnh để phản ánh sát hơn bản chất giao dịch thực tế. Trong bài viết này, ACMan sẽ giúp các bạn làm rõ hơn về Tài khoản 171 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
1. Tài khoản 171 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì?
Tài khoản 171 theo Thông tư 99 vẫn giữ nguyên tên gọi “Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ” được sử dụng để ghi nhận các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến hoạt động mua và bán lại trái phiếu Chính phủ trong kỳ kế toán. Tài khoản chỉ phản ánh giá trị hợp đồng mua bán lại, không bao gồm khoản coupon mà bên mua tạm nhận thay bên bán trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực.
Doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ quy định về phương thức giao dịch, thời hạn thực hiện và việc xác định thu nhập từ trái phiếu Chính phủ trong các giao dịch mua, bán lại theo đúng cơ chế tài chính hiện hành.
Đối với khoản coupon của trái phiếu mà bên mua nhận thay bên bán trong thời gian hợp đồng, bên mua không được ghi nhận là doanh thu mà phải hạch toán vào các khoản phải trả, phải nộp khác theo đúng quy định.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 171
– Bên Nợ:
- Giá trị trái phiếu Chính phủ mua mua lại của bên bán khi hết hạn hợp đồng;
- Giá trị trái phiếu khi mua của bên mua khi hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ có hiệu lực;
- Phân bổ số chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua trái phiếu Chính phủ theo hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ đối với bên mua.
– Bên Có:
- Giá trị trái phiếu Chính phủ khi bán theo hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ của bên mua khi hết hạn hợp đồng;
- Giá trị trái phiếu khi bán của bên bán khi hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ có hiệu lực;
- Phân bổ số chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua lại trái phiếu Chính phủ theo hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ đối với bên bán
– Số dư bên Nợ: Phản ánh giá trị trái phiếu bên mua khi chưa hết thời hạn hợp đồng mua bán lại tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
– Số dư bên Có: Phản ánh giá trị trái phiếu bên bán khi chưa hết thời hạn hợp đồng mua bán lại tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
>>> Xem thêm:
Hướng dẫn Tài khoản 157 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Hướng dẫn Tài khoản 158 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
3. Một số nghiệp vụ hạch toán thường gặp của tài khoản 171 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
3.1. Đối với bên bán trái phiếu Chính phủ theo hợp đồng mua, bán lại (Repo)
– Khi hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ có hiệu lực, ghi:
- Nợ các TK 111, 112 (số tiền theo giá bán)
- Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ.
– Định kỳ, bên bán phân bổ số chênh lệch giữa giá bán và giá mua lại trái phiếu Chính phủ của hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ vào chi phí, ghi:
- Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (đơn vị khác công ty chứng khoán)
- Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ (thời gian phân bổ phù hợp với thời gian của hợp đồng).
– Khi kết thúc thời hạn hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ, công ty nhận lại chứng khoán và thanh toán tiền ghi trong hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ, ghi:
- Nợ TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
- Có các TK 111, 112 (theo giá mua lại ghi trong hợp đồng).
– Khi bên mua thanh toán cho bên bán số coupon mà bên mua nhận hộ bên bán tại (các) thời điểm nằm trong thời hạn hợp đồng, bên bán ghi:
- Nợ các TK 111, 112, 138
- Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (đơn vị khác công ty chứng khoán) (số coupon của trái phiếu).
3.2. Đối với bên mua trái phiếu Chính phủ theo hợp đồng mua bán lại (Repo)
– Khi hợp đồng có hiệu lực, căn cứ vào chứng từ xuất tiền và các chứng từ khác, ghi:
- Nợ TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
- Có các TK 111, 112 (số tiền phải trả theo giá mua).
– Định kỳ, bên mua phân bổ số chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua trái phiếu Chính phủ của hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ vào doanh thu, ghi:
- Nợ TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
- Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (đơn vị khác công ty chứng khoán) (phân bổ theo thời gian của hợp đồng).
– Khi nhận được coupon của trái phiếu của bên bán tại (các) thời điểm nằm trong thời hạn hợp đồng, ghi:
- Nợ các TK 111, 112,…
- Có TK 338 – Phải trả, phải nộp khác (3388).
– Đồng thời thực hiện các thủ tục thanh toán lại số coupon của trái phiếu của bên bán tại (các) thời điểm nằm trong thời hạn hợp đồng mà bên mua nhận hộ, ghi:
- Nợ TK 338 – Phải trả, phải nộp khác
- Có các TK 111, 112…
– Khi kết thúc thời hạn của hợp đồng, ghi:
- Nợ các TK 111, 112,138
- Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ.
Như vậy, Tài khoản 171 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là một tài khoản chuyên biệt, phản ánh các giao dịch tài chính có tính chất phức tạp liên quan đến mua – bán lại trái phiếu Chính phủ. Việc hiểu đúng bản chất, nắm rõ nguyên tắc và hạch toán chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính.
Và nếu bạn đang tìm một giải pháp phần mềm kế toán hiện đại, tự động xử lý các nghiệp vụ liên quan đến tài khoản 171 và các tài khoản khác theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, hãy cân nhắc sử dụng phần mềm kế toán ACMan. ACMan giúp tự động hóa hạch toán, đảm bảo chính xác – minh bạch – nhanh chóng cho mọi nghiệp vụ kế toán trong doanh nghiệp của bạn.
Để được tư vấn chi tiết và trải nghiệm thử miễn phí sản phẩm, xin quý khách vui lòng liên hệ:
Công ty cổ phần phát triển công nghệ ACMan
Website: acman.vn
Fanpage: Công ty Cổ phần ACMan
Hotline: 0966 04 34 34
Email: sales@acman.vn
