Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định toàn diện về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Việc nắm rõ những điểm cần lưu ý của Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết là nhiệm vụ cấp thiết giúp các nhà quản lý và kế toán có thể chủ động rà soát hồ sơ, xác định đúng chi phí và bảo vệ dòng tiền doanh nghiệp. Hãy cùng ACMan phân tích chi tiết quy định này ngay trong bài viết dưới đây
1. Bổ sung quy định xác định quan hệ liên kết thông qua giao dịch mượn, cho mượn
Nghị định số 255/2026/NĐ-CP đã bổ sung trường hợp xác định mối quan hệ liên kết thông qua giao dịch mượn, cho mượn.
Cụ thể, căn cứ theo Điểm l khoản 2 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định: Doanh nghiệp có phát sinh các giao địch nhượng, nhận chuyển nhượng vốn góp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế; vay, cho vay, mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc với cá nhân thuộc một trong các mối quan hệ theo quy định tại điểm g khoản này.
Trong khi đó, theo quy định cũ trước đây tại l khoản 2 Điều 5 Nghị định số 132/2020/NĐ-CP chỉ quy định các bên có quan hệ liên kết thông qua giao dịch vay, cho vay, chưa quy định trường hợp mượn, cho mượn.
Như vậy, nhằm bảo đảm bao quát đầy đủ các trường hợp và ngăn ngừa việc lợi dụng cách diễn đạt để chuyển dịch bản chất giao dịch vay tài chính thành hợp đồng mượn, cho mượn, Nghị định số 255/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung quy định về mối quan hệ liên kết thông qua mượn, cho mượn.
2. Nâng ngưỡng doanh thu được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết lên 500 tỷ đồng
Theo điểm c khoản 2 Điều 20 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu đối với trường hợp người nộp thuế được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đã được điều chỉnh tăng lên mức dưới 500 tỷ đồng.
“c.) Người nộp thuế thực hiện kinh doanh không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình, có doanh thu dưới 500 tỷ đồng, áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp (không bao gồm chênh lệch doanh thu và chỉ phí của hoạt động tài chính) trên doanh thu thuần…”
Trong khi đó, theo quy định trước đây tại điểm c khoản 2 Điều 19 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai xác định giá giao dịch liên kết nhưng được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trong trường hợp người nộp thuế thực hiện kinh doanh với chức năng đơn giản, không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình, có doanh thu dưới 200 tỷ đồng áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế thu nhập doanh nghiệp.
3. Quy định về ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu phải lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia
Căn cứ theo quy định tại điều 19 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP (áp dụng từ 01/7/2026) quy định:
– Người nộp thuế là Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên phải lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định cho cơ quan thuế.
– Người nộp thuế tại Việt Nam có Công ty mẹ tối cao ở nước ngoài đạt ngưỡng từ 750 triệu Euro trở lên cũng phát sinh nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo quy định.
Trong khi đó, theo Điểm a khoản 5 Điều 18 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, Nghị định số 132/2020/NĐ-CP (hết hiệu lực từ 01/7/2026) trường hợp người nộp thuế là Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu trong kỳ tính thuế từ mười tám nghìn tỷ đồng trở lên, có trách nhiệm lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia tại Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Thời hạn nộp Báo cáo cho Cơ quan thuế chậm nhất là 12 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính của Công ty mẹ tối cao.
Như vậy, nghị định mới chuyển ngưỡng doanh thu từ đồng Việt Nam theo quy định trước đây sang mức 750 triệu Euro, bảo đảm phù hợp với chuẩn mực của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
4. Thay đổi thủ tục thông báo và quản lý nghĩa vụ nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia
Căn cứ điểm d khoản 2 điều 19 nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định:
– Kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành, người nộp thuế chỉ phải nộp Thông báo về đối tượng nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia 01 lần khỉ lần đầu phát sinh nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Thời hạn nộp Thông báo chậm nhất là ngày kết thúc năm tài chính của Công ty mẹ tối cao của năm báo cáo.
– Trường hợp có thay đổi thông tin tại Thông báo về đối tượng nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia đã nộp gần nhất, bao gồm cả trường hợp chẩm dứt nghĩa vụ nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia, người nộp thuế có trách nhiệm nộp Thông báo để cập nhật thông tin cho cơ quan thuế chậm nhất 90 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.
Trong khi đó, theo quy định cũ tại điểm c khoản 5 điều 18 Nghi định 132/2020/NĐ-CP quy định: “Người nộp thuế tại Việt Nam có văn bản thông báo cho Cơ quan thuế Việt Nam về tên, mã số thuế và nước cư trú của Công ty mẹ tối cao hoặc tổ chức thay mặt nộp báo cáo trước hoặc vào ngày cuối cùng của năm tài chính của tập đoàn.”
Căn cứ theo khoản 4, khoản 5 điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, trường hợp có thay đổi thì cập nhật trong 90 ngày và báo cáo nộp theo định dạng XML đã được mã hóa qua hệ thống thông tin quản lý.
5. Cập nhật thứ tự ưu tiên nguồn Cơ sở dữ liệu
Căn cứ khoản 3 Điều 17 Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định Cơ sở dữ liệu được sử dụng theo thứ tự ưu tiên như sau:
(a) Thông tin, dữ liệu của các doanh nghiệp được công bố công khai trên thị trường chứng khoán; thông tin, dữ liệu công bố trên các sàn giao dịch hàng hóa, dịch vụ trong nước và quốc tế; thông tin Cơ sở dữ liệu quốc gia; thông tin do các cơ quan bộ, ngành trong nước hoặc các nguồn chính thức khác được công bố công khai;
(b) Cơ sở dữ liệu thương mại;
(c) Cơ sở dữ liệu quản lý thuế.
Việc sử dụng thứ tự ưu tiên cơ sở dữ liệu theo quy định tại khoản này phải đảm bảo nguyên tắc phân tích, so sánh theo Điều 6 Nghị định này.
Còn theo quy định cũ tại khoản 3 Điều 132/2020/NĐ-CP chỉ có thứ tự ưu tiện chọn đối tượng so sánh, không có thứ tự ưu tiên nguồn cơ sở dữ liệu. Quy định mới tại Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã cập nhật thứ tự ưu tiên nguồn Cơ sở dữ liệu, đưa dữ liệu công khai được đưa lên trước dữ liệu thương mại và dữ liệu quản lý thuế nhằm tạo ra sự minh bạch.
>>> Xem thêm:
Điểm nổi bật của Nghị định 253/2026/NĐ-CP về luật thuế TNCN
Những điểm mới cần chú trọng của Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử từ 01/07/2026
6. Bổ sung quy định về Cơ quan thuế hỗ trợ người nộp thuế có giao dịch liên kết
Căn cứ khoản 10, điều 21 Nghị định 255/2026/NĐ-CP nêu rõ cơ quan thuế xây dựng, tổ chức chương trình hỗ trợ tuân thủ tự nguyện đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, đồng thời Cơ quan thuế căn cứ dữ liệu kê khai của người nộp thuế công bố tỷ suất lợi nhuận ngành theo từng lĩnh vực, địa bàn hoặc nhóm người nộp thuế.
Cụ thể:
– Cơ quan thuế xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ tự nguyện đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết trên cơ sở quản lý rủi ro, phù hợp với khả năng đáp ứng của hệ thống cơ sở dữ liệu ngành thuế và quy định của pháp luật về quản lý thuế;
– Cơ quan thuế căn cứ dữ liệu kê khai của người nộp thuế công bố tỷ suất lợi nhuận ngành theo từng lĩnh vực, địa bàn hoặc nhóm người nộp thuế để hỗ trợ người nộp thuế kê khai, xác định giá giao dịch liên kết theo nguyên tắc giao dịch độc lập;
– Cơ quan thuế hỗ trợ người nộp thuế nâng cao tính tuận thủ, giảm rủi ro trong kê khai, xác định giá giao dịch liên kết khi người nộp thuế tham gia chương trình hỗ trợ tuân thủ tự nguyện;
– Cơ quan thuế có trách nhiệm bảo mật thông tin, dữ liệu do người nộp thuế cung cấp khi tham gia chương trình hỗ trợ tuân thủ tự nguyện theo quy định của pháp luật.
Đây là quy định mới được bổ sung, bởi theo quy định cũ tại khoản 1 điều 20 nghị định 132/2020/NNĐ-CP chỉ nêu rõ nguyên tắc tuân thủ rủi ro mà chưa đề cập đến vấn đề hỗ trợ tuân thủ tự nguyện.
Có thể thấy, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng cho doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các giao dịch phát sinh, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện kê khai đúng quy định để tránh các rủi ro về thuế và xử phạt hành chính.
Bên cạnh đó, để quản lý hiệu quả dữ liệu kế toán, theo dõi giao dịch liên kết và hỗ trợ lập báo cáo theo quy định mới, doanh nghiệp nên sử dụng phần mềm kế toán ACMan. ACMan giúp quản lý chứng từ, tổng hợp số liệu và hỗ trợ công tác kế toán – thuế một cách nhanh chóng, chính xác.
Để được tư vấn chi tiết và trải nghiệm thử miễn phí sản phẩm, xin quý khách vui lòng liên hệ:
Công ty cổ phần phát triển công nghệ ACMan
Website: acman.vn
Fanpage: Công ty Cổ phần ACMan
Hotline: 0966 04 34 34
Email: sales@acman.vn
